Najważniejsze informacje
- Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. z 2023 r. poz. 873) przypisuje spoiwom hydraulicznym do mieszanek na podbudowy dróg i do stabilizacji podłoża wyłącznie krajowy system 2+.
- W krajowym systemie 2+ producent określa typ wyrobu, ocenia jego właściwości użytkowe, prowadzi zakładową kontrolę produkcji (ZKP) i bada próbki pobrane w zakładzie według ustalonego przez siebie planu badań. Jednostka certyfikująca przeprowadza wstępną inspekcję zakładu produkcyjnego i ZKP, wydaje krajowy certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji oraz prowadzi nadzór, ocenę i ewaluację ZKP.
- W zakresie akredytacji Multicert nadanej przez Polskie Centrum Akredytacji (numer AC 210) pozycji „Spoiwa hydrauliczne do mieszanek stosowanych na podbudowy dróg oraz stabilizacji podłoża” przypisano PN-EN 13282-2:2015-06 oraz PN-EN 14227-4:2013-10.
Wyroby objęte tą pozycją rozporządzenia
Grupa 15 załącznika nr 1 („Cementy, wapna budowlane i inne spoiwa hydrauliczne”) zawiera pozycję „Spoiwa hydrauliczne do mieszanek stosowanych na podbudowy dróg oraz stabilizacji podłoża”. Zamierzone zastosowanie określono jako „do przygotowania betonu, zapraw, zaczynu i innych mieszanek na podbudowy dróg i do stabilizacji podłoża”.
W zakresie AC 210 tej pozycji odpowiadają dwie normy. PN-EN 13282-2:2015-06 dotyczy hydraulicznych spoiw drogowych normalnie wiążących i określa ich skład, wymagania oraz kryteria zgodności. PN-EN 14227-4:2013-10 określa wymagania dla popiołów lotnych do mieszanek związanych spoiwem hydraulicznym, czyli dla składnika mieszanki, a nie gotowej mieszanki.
Artykuł dotyczy wyrobów wprowadzanych do obrotu w krajowej ścieżce, z krajową deklaracją i znakiem budowlanym B. Hydrauliczne spoiwa drogowe szybkowiążące według PN-EN 13282-1 nie wchodzą w zakres akredytacji AC 210. Przed złożeniem zapytania producent ustala, według której normy produkuje spoiwo.
Zadania producenta i jednostki certyfikującej w systemie 2+
Podział zadań określa § 4 ust. 4 rozporządzenia. Producent określa typ wyrobu i ocenia jego właściwości użytkowe na podstawie badań próbek, obliczeń, wartości tabelarycznych lub opisowej dokumentacji wyrobu. Prowadzi też zakładową kontrolę produkcji i bada próbki pobrane w zakładzie według ustalonego przez siebie planu badań.
Jednostka certyfikująca nie ocenia właściwości użytkowych wyrobu. Przeprowadza wstępną inspekcję zakładu produkcyjnego i ZKP, wydaje krajowy certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji, a następnie prowadzi nadzór, ocenę i ewaluację ZKP. Na podstawie wyników tych ocen certyfikat może zostać ograniczony, zawieszony lub cofnięty (§ 4 ust. 8).
- producent: określenie typu wyrobu, ocena właściwości użytkowych, ZKP, badania próbek według planu badań, a po uzyskaniu certyfikatu krajowa deklaracja i znak budowlany B
- jednostka certyfikująca: wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego i ZKP, krajowy certyfikat zgodności ZKP, nadzór, ocena i ewaluacja ZKP
Wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego i nadzór
Podczas inspekcji inspektorzy sprawdzają, czy pisemne ustalenia ZKP są stosowane w zakładzie i czy producent prowadzi oraz dokumentuje badania próbek zgodnie z planem badań (program certyfikacji Multicert, pkt 3.3). W zakładach wielooddziałowych inspekcję prowadzi się w każdym zakładzie oddzielnie.
Jeżeli nie ustalono inaczej, inspekcję nadzoru przeprowadza się w odstępach 12 miesięcy od daty inspekcji wstępnej (program certyfikacji Multicert, pkt 5.1). Przed inspekcją producent przygotowuje zapisy, które pokazują działanie ZKP w produkcji spoiwa.
- zapisy kontroli dostaw składników
- plan badań spoiwa z częstotliwością badań i kryteriami zgodności
- powiązanie partii spoiwa z wynikami badań i decyzją o zgodności
- nadzór nad wyposażeniem pomiarowym
- postępowanie z wyrobem niezgodnym i działania korygujące
Krajowa deklaracja i znak B po wydaniu certyfikatu
Krajowy certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji jest dokumentem wymaganym do sporządzenia krajowej deklaracji (§ 2 pkt 5 rozporządzenia). Deklarację producent sporządza na swoją wyłączną odpowiedzialność i podaje w niej m.in. zamierzone zastosowanie, krajowy system, normę wyrobu oraz nazwę jednostki certyfikującej, numer jej akredytacji i numer certyfikatu.
Znak budowlany B umieszcza się bezpośrednio na wyrobie albo na przymocowanej do niego etykiecie, a gdy nie jest to możliwe ze względu na wielkość lub charakter wyrobu – na opakowaniu jednostkowym lub zbiorczym albo na dokumentach towarzyszących wyrobowi (§ 10 ust. 2 i 3). Oznakowaniu towarzyszą m.in.: nazwa i oznaczenie typu wyrobu, numer referencyjny Polskiej Normy, numer krajowej deklaracji, poziom lub klasa zadeklarowanych właściwości użytkowych oraz nazwa jednostki certyfikującej (§ 11 ust. 1). Krajową deklarację i dokumentację techniczną producent przechowuje co najmniej 10 lat od wprowadzenia wyrobu do obrotu (art. 10a ust. 8 ustawy o wyrobach budowlanych).
Dane do zapytania o certyfikację spoiwa
- rodzaj spoiwa i norma wyrobu (PN-EN 13282-2 albo PN-EN 14227-4)
- zamierzone zastosowanie (podbudowa drogi albo stabilizacja podłoża)
- lokalizacja zakładu produkcyjnego i liczba miejsc produkcji
- oznaczenie typu wyrobu i wyniki oceny właściwości użytkowych
- procedury ZKP i plan badań z kryteriami zgodności
- oczekiwany termin wstępnej inspekcji