Słownik pojęć

Słownik: certyfikacja ZKP, znak B i beton

Zwięzłe, informacyjne definicje pojęć z certyfikacji wyrobów budowlanych w krajowym systemie 2+. Definicje porządkują terminologię. Wiążące pozostają normy, KOT, specyfikacje techniczne i dokumenty projektu.

Akredytacja AC 210

Numer akredytacji jednostki certyfikującej wyroby Multicert, nadanej przez Polskie Centrum Akredytacji. Zakres akredytacji określa wyroby oraz dokumenty techniczne, np. normy, KOT i specyfikacje, w jakich jednostka może prowadzić certyfikację akredytowaną.

Zakres akredytacji AC 210
Bezstronność

Zasada wymagana przez ISO/IEC 17065: jednostka certyfikująca nie może doradzać ani konsultować w zakresie tego, co certyfikuje. Może wyjaśniać wymagania dokumentu odniesienia, ale nie przygotowuje wyrobu ani dokumentacji za producenta i nie gwarantuje wyniku oceny.

Polityka bezstronności
Certyfikat ZKP

Ustawowa nazwa dokumentu to krajowy certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji, powszechnie nazywany certyfikatem ZKP. Wydaje go akredytowana jednostka po pozytywnej ocenie ZKP. W systemie 2+ certyfikat ZKP jest jednym z warunków, które producent musi spełnić przed sporządzeniem KDWU i oznakowaniem wyrobu znakiem budowlanym B. Za deklarację, wyrób i oznakowanie odpowiada producent.

Usługi certyfikacji
Dokument odniesienia

Norma lub inny dokument techniczny, na przykład PN-EN 206 albo Krajowa Ocena Techniczna, który określa wymagania dla wyrobu i systemu ZKP. Multicert ocenia funkcjonowanie systemu ZKP producenta. Właściwości użytkowe wyrobu deklaruje producent.

ISO/IEC 17065

Norma określająca wymagania dla jednostek certyfikujących wyroby, procesy i usługi. Obejmuje m.in. bezstronność, poufność i kompetencje. Multicert prowadzi certyfikację zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17065.

Klasa ekspozycji

Klasyfikacja oddziaływania środowiska na beton wg PN-EN 206 (X0, XC, XD, XS, XF, XA oraz XM dla ścierania). Element może mieć kilka klas jednocześnie; beton musi spełniać wymagania najostrzejszej z nich. Klasę określa się w projekcie i specyfikacji.

Kalkulator klas ekspozycji
Klasa wytrzymałości

Oznaczenie charakterystycznej wytrzymałości betonu na ściskanie, np. C25/30 (próbka walcowa/sześcienna). Stanowi jedną z deklarowanych właściwości użytkowych betonu.

Krajowa deklaracja właściwości użytkowych (KDWU)

Dokument, w którym producent deklaruje właściwości użytkowe wyrobu zgodnie z krajową specyfikacją techniczną. Jest warunkiem oznakowania wyrobu znakiem budowlanym B. Za deklarację odpowiada producent.

Krajowa Ocena Techniczna (KOT)

Dokument odniesienia wydawany dla wyrobu nieobjętego zakresem przedmiotowym Polskiej Normy wyrobu albo gdy przewidziana w niej metoda oceny nie jest właściwa dla tego wyrobu (art. 9 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych). Wydaje go jednostka oceny technicznej upoważniona przez ministra; KOT musi być powiązana z konkretnym wyrobem i zamierzonym zastosowaniem.

KOT w certyfikacji ZKP
Krajowy system 2+

Krajowy system oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych. Producent prowadzi Zakładową Kontrolę Produkcji i badania, a akredytowana jednostka ocenia system ZKP, wydaje decyzję certyfikacyjną oraz prowadzi nadzór.

Nadzór nad certyfikatem

Cykliczna ocena prowadzona po wydaniu certyfikatu, potwierdzająca utrzymanie wymagań ZKP. Brak nadzoru może skutkować zawieszeniem, a następnie cofnięciem certyfikatu.

PCA (Polskie Centrum Akredytacji)

Krajowa jednostka akredytująca. Nadaje i nadzoruje akredytację jednostek certyfikujących, w tym Multicert (AC 210). Prowadzi publiczny rejestr akredytowanych podmiotów.

PN-B-06265

Krajowe uzupełnienie do PN-EN 206. W zakresie AC 210 dla betonu towarowego PN-B-06265:2022-08 występuje wraz z PN-B-06265:2022-08/Az1:2025-08 oraz PN-EN 206+A2:2021-08. Dokumentacja ZKP powinna uwzględniać wymagania europejskie i krajowe.

PN-B-06265 a PN-EN 206
PN-EN 206

Norma na beton: wymagania, właściwości, produkcja i zgodność. W procesie krajowym stosuje się dokument odniesienia wskazany w aktualnym zakresie i dokumentacji procesu. Wydanie EN 206-1:2026 dzieli normę na części; jego użycie w certyfikacji wymaga potwierdzenia wdrożenia jako PN oraz powołania w dokumentach odniesienia.

Co zmienia EN 206-1:2026
Spoiwo efektywne (k-value)

Koncepcja uwzględniania dodatków typu II (np. popiołu lotnego) jako części spoiwa za pomocą współczynnika k. Obowiązuje tylko w dopuszczonych klasach ekspozycji i przy określonym składzie; w klasach agresywnych bywa ograniczona.

Znak budowlany B

Krajowe oznakowanie wyrobu budowlanego umieszczane przez producenta po sporządzeniu KDWU i spełnieniu wymagań właściwej krajowej specyfikacji technicznej. W systemie 2+ jednym z wymaganych dokumentów jest certyfikat ZKP. Za deklarację, wyrób i oznakowanie odpowiada producent.

Jak uzyskać znak B
ZKP (Zakładowa Kontrola Produkcji)

Udokumentowany, stały system kontroli produkcji w zakładzie lub wytwórni, zapewniający stałość właściwości użytkowych wyrobu. Obejmuje nadzór nad surowcami, recepturami, badaniami, wyposażeniem oraz postępowanie z wyrobem niezgodnym.

Dokumentacja ZKP przed oceną

Kwalifikacja wyrobu

Ustal, jakie dane podać w zapytaniu o certyfikację ZKP

Otwórz kwalifikator ZKP